"Terapeutyczne" bajki

Bajki terapeutyczne są jednym z narzędzi terapeutycznych do pracy z dzieckiem. Zawierają w sobie historie i morał, najczęściej przedstawiony za pomocą bohaterów przeżywających różne problemy, metafory i porównania. Wyróżnia się m.in. bajki relaksacyjne, dzięki którym dziecko redukuje silne przykre emocje złości, stresu czy lęku; bajki psychoedukacyjne, które uczą jak radzić sobie z trudnymi emocjami, takimi jak zazdrość, wstyd, rozczarowanie, uczą jak rozwiązywać problemy z rówieśnikami, rodzicami, lub jak zachować się w nowych zaskakujących sytuacjach; bajki psychoterapeutyczne, które mają na celu nie tylko edukacje ale również zwiększenie poczucia własnej wartości u dziecka, wzmocnienie pewności siebie, rozwój asertywności, obniżenie lęku czy radzenie sobie z krzywdą i traumą. Autorzy wprowadzają w bajkę różne postaci zwierząt, ludzi, czasem i przedmiotów z ludzkimi cechami, które występują w świecie rzeczywistym i w wyobraźni dzieci, dlatego bajki te są dla nich ciekawe i angażujące. Mają na celu pomóc w rozwoju dziecka, budowaniu jego wartości i zdrowych przekonań o sobie, innych ludziach i świecie. Tak powinno być, ale niestety nie zawsze tak jest. Pracując z dziećmi niekiedy wykorzystuję bajki jako narzędzie. Niestety często spotykam się z takimi, które nie są adekwatne do rozwoju dziecka, są chaotyczne i niezrozumiałe nawet dla dorosłego, metafory przedstawione są w zły, czasem sprzeczny ze sobą sposób, a co najgorsze, wnioski z nich płynące nie są adaptacyjne, to znaczy mogą bardziej dziecko skrzywdzić i utwierdzić z negatywnych przekonaniach niż mu pomóc.


Bajki terapeutyczne używane są również przez rodziców i właśnie do nich kieruję te słowa. Uważajcie. Przed przeczytaniem dziecku bajki warto przeczytać ją najpierw samemu. Zastanowić się nad przekazem. Wczuć się w dziecko i zobaczyć ten świat jego oczami. Nie własnymi - dorosłymi, które rozumieją świat, jego przyczynowość i skutkowość, akceptują i tolerują sytuacje, które dla dziecka mogą być zbyt agresywne i destrukcyjne. Dziecko to nie jest mały dorosły. Ono myśli inaczej i odczuwa nieco mocniej niektóre emocje. Często za bardzo do siebie bierze słowa, które usłyszy, a co najważniejsze – bierze je do siebie w sposób dosłowny. Po każdej przeczytanej bajce Ty jako dorosły powinieneś wytłumaczyć dziecku przekaz z nich płynący. I nie mówię tu tylko o głównym morale, ale o wnioskach, które mogą płynąć nawet z jednego zdania. Zastanów się więc nad całością tekstu, który zaraz przeczytasz dziecku i pomyśl, w jaki sposób odpowiedziałbyś na trudne pytanie, które dziecko może ci zadać słuchając poszczególnych zdań. Bądź w tym szczery, bo dzieci potrafią wyczuć, kiedy rodzic kłamie bądź stara się ominąć pewne kwestie w rozmowie. Nam dorosłym wydawać się może, że dziecko pewnych kwestii nie zrozumie. Nic bardziej mylnego. Dziecko może jedynie nie zrozumieć słów, których używamy, by opisać pewne zjawiska, lecz jeśli użyjemy jego języka w łatwy sposób możemy wytłumaczyć dziecku nawet najcięższe kwestie. Odpowiadaj na jego pytania tak, aby nie zostało samo z rozważaniami, których do końca nie pojmuje i się z nimi nie zgadza. Bądź z nim tu i teraz, obserwuj jego reakcje, rozmawiaj, pytaj jak ono to rozumie. Ta bajka nie ma za zadanie ułatwić zaśnięcie dziecka wieczorną porą ale edukować. Przedstawiać świat i jego problemy w bezpiecznej formie opowiadania, które nie stwarza ryzyka prawdziwego zranienia, a mimo to uczy reagować, przewidywać, decydować, rozumieć zawczasu to, co może je spotkać w przyszłym życiu.


Bajki terapeutyczne uczą dzieci konkretnych umiejętności. Dlatego też warto wcześniej samemu je przeczytać i dobrać odpowiednią do problemu, który akurat pojawił się w życiu Twojego dziecka. Ale bądź ostrożny i odpowiedzialny w tym co i w jaki sposób chcesz dziecku przekazać. A jeśli masz wątpliwości, która bajka będzie odpowiednia zawsze możesz poprosić o pomoc mnie. Napisz maila z zapytaniem, chętnie pomogę, rozwieję Twoje wątpliwości i razem pomożemy Twojemu dziecku dobrze się rozwijać ;)